PGS.TS Phạm Vũ Khánh, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (Bộ Y tế), chia sẻ trên Báo Sức khỏe & Đời sống rằng đông trùng hạ thảo là dược liệu có giá trị nhưng không phải “thần dược” như nhiều quảng cáo hiện nay.
Đông trùng hạ thảo là loại nấm ký sinh trên ấu trùng côn trùng. Vào mùa đông, nấm tồn tại bên trong cơ thể vật chủ; đến mùa hè, thể nấm phát triển và mọc ra ngoài nên được gọi là “đông trùng hạ thảo”. Loài được đánh giá có giá trị cao nhất là Cordyceps sinensis, phân bố chủ yếu tại cao nguyên Tây Tạng và một số khu vực có độ cao lớn.
Theo y học cổ truyền, đông trùng hạ thảo tác dụng bổ phế, ích thận, hỗ trợ phục hồi sức khỏe và bồi bổ cơ thể sau thời gian suy nhược.
Các nghiên cứu hiện đại cũng phát hiện loại nấm này chứa nhiều hoạt chất sinh học như cordycepin, adenosine, polysaccharide, axit amin cùng nhiều vi chất khác. Tuy nhiên, việc phát hiện hoạt chất không đồng nghĩa với việc chúng có khả năng chữa bệnh trên người.
PGS.TS Phạm Vũ Khánh cho biết, nhiều sản phẩm đông trùng hạ thảo đang bị quảng cáo quá mức, khiến người tiêu dùng hiểu lầm đây là dược liệu có thể điều trị nhiều bệnh lý nguy hiểm.
Theo ông, bằng chứng khoa học hiện nay mới chủ yếu ghi nhận một số tác dụng hỗ trợ như tăng cường miễn dịch, chống oxy hóa hoặc cải thiện thể trạng ở mức độ nhất định. Chưa có cơ sở khoa học đủ mạnh để khẳng định đông trùng hạ thảo có thể điều trị ung thư , tiểu đường, bệnh tim mạch hay các bệnh mạn tính khác như nhiều quảng cáo trên thị trường.
Chuyên gia cũng lưu ý người dân cần phân biệt rõ giữa thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dược liệu và thuốc điều trị. Đông trùng hạ thảo không thể thay thế thuốc và càng không nên được xem là giải pháp điều trị duy nhất đối với các bệnh lý nghiêm trọng.
Đông trùng hạ thảo được săn lùng với giá đắt đỏ. (Ảnh minh hoạ)
Ai có thể cân nhắc sử dụng?
Theo các chuyên gia y học cổ truyền, đông trùng hạ thảo có thể được cân nhắc sử dụng cho người cao tuổi, người mới ốm dậy, người suy nhược cơ thể hoặc cần bồi bổ sức khỏe sau thời gian lao động, làm việc căng thẳng.
PGS.TS Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam, cho rằng khi tuổi tác tăng lên, nhiều chức năng của cơ thể suy giảm. Việc sử dụng một số dược liệu, trong đó có đông trùng hạ thảo, có thể góp phần nâng cao thể trạng nếu dùng đúng cách.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh không có dược liệu nào có thể thay thế chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập luyện thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát tốt các bệnh nền.
Dùng thế nào để an toàn?
Các chuyên gia khuyến cáo đông trùng hạ thảo chỉ nên được xem là sản phẩm hỗ trợ sức khỏe. Người đang điều trị bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh nguy cơ tương tác với thuốc hoặc ảnh hưởng đến phác đồ điều trị.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng không nên chạy theo các sản phẩm có giá quá cao với quan niệm “càng đắt càng tốt”. Giá bán không phản ánh hoàn toàn chất lượng hay hiệu quả. Điều quan trọng là lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định chất lượng và sử dụng đúng mục đích.
Các chuyên gia nhấn mạnh, không có loại dược liệu nào đủ khả năng thay thế một lối sống lành mạnh và điều trị y khoa. Đông trùng hạ thảo cũng không phải ngoại lệ. Khi được sử dụng đúng đối tượng, đúng cách và với kỳ vọng phù hợp, đây có thể là một dược liệu hỗ trợ có ích. Ngược lại, nếu bị thần thánh hóa như “thuốc chữa bách bệnh”, nó rất dễ trở thành cái bẫy khiến người bệnh đặt niềm tin sai chỗ.
Thêm SOHA trên Google