Hàng nghìn kỹ sư, công nhân Việt Nam xẻ núi xây “quái vật ngầm” 21.100 tỷ đồng, cao bằng toà nhà 17 tầng trong lòng núi

Tại xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa, nhiều mũi khoan đang liên tục tiến sâu vào lòng núi. Sau mỗi đợt khoan, nổ mìn, đất đá được vận chuyển ra ngoài trước khi công nhân cắm neo, dựng lưới thép và phun bê tông gia cố bề mặt.

Đây là công trường Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 21.100 tỷ đồng do Tập đoàn Điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư.

Công trình được thiết kế gồm 4 tổ máy với tổng công suất 1.200 MW, là dự án thủy điện tích năng đầu tiên được triển khai tại Việt Nam và được giới thiệu có quy mô công suất lớn nhất Đông Nam Á.

Trong toàn bộ quá trình xây dựng kéo dài nhiều năm, hàng nghìn lượt kỹ sư, công nhân thuộc chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, nhà thầu xây lắp và cung cấp thiết bị sẽ tham gia dự án.

Riêng tại hạng mục nhà máy ngầm, Tổng công ty Sông Đà đang huy động thường xuyên hàng trăm nhân lực cùng hơn 40 thiết bị, vận hành 5 dây chuyền khoan đào hầm cùng lúc.

Khoét một nhà máy cao 52 m trong lòng núi

Hạng mục quan trọng nhất là khoang nhà máy ngầm, nơi sẽ bố trí 4 tổ máy cùng hệ thống cơ khí, điện và điều khiển.

Khoang ngầm dài 208 m, rộng 29 m và cao 52 m. Chiều cao này tương đương một tòa nhà khoảng 17 tầng, nhưng thay vì được xây từ dưới lên, toàn bộ không gian phải được tạo ra bằng cách khoan, nổ mìn và lấy từng khối đá khỏi lòng núi.

Riêng giai đoạn đầu, nhà thầu đặt mục tiêu đào và gia cố khoảng 21.543 m³, hạ cao trình thi công từ 133 m xuống 119,5 m. Đến cuối năm 2026, phần đào dự kiến tiếp tục xuống cao trình sàn lắp máy 109,5 m.

Như vậy, trong năm nay, cao trình thi công của khoang nhà máy được đặt mục tiêu hạ thêm 23,5 m.

Hàng kilomet đường hầm xuyên núi

Để kết nối khoang nhà máy với các hồ chứa, khu vực vận hành và hệ thống điện, công trình cần một mạng lưới đường hầm lớn.

Tổng chiều dài hầm ngang khoảng 3 km, đường kính từ 3,5 m đến 7,5 m. Bên cạnh đó là gần 300 m hầm đứng, đường kính thay đổi từ 2,4 m đến 9 m.

Riêng trong Q2.26, công trường đặt mục tiêu đào, gia cố hơn 1 km đường hầm và xử lý trên 38.500 m³ đất đá tại đường vận hành cùng khoang nhà máy ngầm, chưa kể nhiều hạng mục khác.

Trước mùa mưa, Ban Quản lý dự án Điện 3 và liên danh nhà thầu duy trì nhịp thi công “3 ca, 4 kíp”, tăng số mũi thi công từ 5 lên 7.

“Viên pin nước” công suất 1.200 MW

Thủy điện tích năng Bác Ái hoạt động với hai hồ nước nằm ở độ cao khác nhau.

Khi hệ thống điện có nguồn cung dư hoặc nhu cầu xuống thấp, nhà máy sử dụng điện để bơm nước từ hồ dưới lên hồ trên. Đến giờ cao điểm, nước được dẫn xuống qua hệ thống đường hầm áp lực để làm quay các tổ máy, phát điện trở lại lưới điện quốc gia.

Nhà máy vì thế được ví như một “viên pin nước” quy mô lớn. Công trình không tạo thêm năng lượng, nhưng có thể chuyển một phần điện từ thời điểm dư thừa sang lúc nhu cầu tăng cao, đồng thời hỗ trợ điều tần, ổn định điện áp và tăng khả năng hấp thụ điện gió, điện mặt trời.

Theo kế hoạch, tổ máy số 1 dự kiến phát điện vào tháng 12/2029 và toàn bộ dự án hoàn thành cuối năm 2030.

Khi đó, phía sau lớp đá của ngọn núi tại Bác Ái Tây sẽ là một nhà máy điện công suất 1.200 MW với hàng kilomet đường hầm, những giếng đứng rộng tới 9 m và khoang máy cao hơn 50 m.