Đúng vào thời điểm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) đang diễn ra, truyền thông Ukraine tuyên bố UAV của nước này đã đánh trúng một hộ vệ hạm hiện đại của Nga đang được sửa chữa tại Kronstadt. Trong khi Moscow chưa đưa ra bình luận chính thức, một đoạn video gây chú ý nhanh chóng lan truyền trên mạng.
Cùng thời điểm, các vụ tấn công nhằm vào Crimea và một số khu vực của Nga tiếp tục làm dấy lên tranh luận về cách Moscow đáp trả.
Một diễn biến khác cũng thu hút sự chú ý là thư ngỏ của ông Volodymyr Zelensky gửi Tổng thống Putin, trong đó nhà lãnh đạo Ukraine đưa ra một số đề xuất liên quan đến đàm phán và nhấn mạnh: "Đây không phải lời đe dọa".
Đài TST (Nga) ngày 5/6 tổng hợp những diễn biến đáng chú ý trong đêm và sáng cùng ngày.
Hình ảnh một tàu của Nga bốc cháy (Ảnh tư liệu. Nguồn: The Moscow Times)
Cháy lớn ở ụ tàu chiến Nga
Truyền thông Ukraine tuyên bố UAV của nước này đã đánh trúng hộ vệ hạm Boykiy, một trong những tàu chiến tương đối hiện đại của Nga, khi con tàu đang được sửa chữa trong ụ tàu tại Kronstadt.
Đoạn video do đơn vị tự xưng là "Những chú chim của Magyar" công bố được cho là ghi lại cảnh UAV tiếp cận con tàu và tiến hành tấn công trong lúc công việc sửa chữa đang diễn ra. Trong một số hình ảnh được chia sẻ, ngọn lửa và khói xuất hiện tại khu vực được cho là nơi tàu neo đậu.
Trên thân một số UAV còn xuất hiện dòng chữ mang tính khiêu khích, kêu gọi "mang xô đến dập lửa ở St. Petersburg". Theo TST, chi tiết này khiến vụ việc được nhìn nhận không chỉ là một cuộc tấn công quân sự, mà còn mang tính phô trương và gửi thông điệp.
Kênh Telegram PolitNavigator cùng một số nhà bình luận đặt giả thuyết UAV có thể đã di chuyển qua các hành lang trên không tại khu vực Baltic. Những ý kiến này dẫn lại thông tin về cảnh báo hàng không được phát đi tại một số hạt của Estonia trong ngày xảy ra vụ việc.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Nippon
Ông Mikhail Demurin, một nhà ngoại giao Nga đã nghỉ hưu, nhắc lại những tuyên bố trước đây của giới chức Nga về mức độ an toàn tại khu vực tây bắc. Theo ông, vụ việc lần này đặt ra thêm câu hỏi về khả năng bảo vệ các mục tiêu quan trọng nằm cách xa chiến tuyến.
Thời điểm xảy ra vụ tấn công cũng gây chú ý. Diễn biến xuất hiện đúng vào ngày SPIEF đang diễn ra tại St. Petersburg, nơi Tổng thống Putin tham dự và có các hoạt động đối ngoại quan trọng. Một số ý kiến cho rằng Kiev muốn gửi một thông điệp mang tính biểu tượng, đồng thời tạo hiệu ứng truyền thông ngay trong thời điểm Moscow tổ chức sự kiện quốc tế lớn.
Dù vậy, giới chức Nga chưa đưa ra bình luận chính thức về tình trạng của hộ vệ hạm Boykiy. Quy mô thiệt hại đối với con tàu cũng chưa được xác định rõ. TST thừa nhận hiện chưa có đủ bằng chứng độc lập để đánh giá mức độ hư hại.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh các đợt tập kích bằng UAV nhằm vào lãnh thổ Nga tiếp tục gia tăng. Theo bài viết, làn sóng tấn công trong đêm còn nhằm vào Crimea và một số khu vực lân cận biên giới.
Tại Simferopol, UAV được cho là đã tấn công một khu công nghiệp. Giới chức địa phương thông báo ba người thiệt mạng và bảy người bị thương.
Sau đó, một số nguồn tin cho biết một UAV đã đánh trúng đoàn tàu ngoại ô chạy từ Azovskoye tới Kerch, khiến một người thiệt mạng và ba người bị thương.
Theo số liệu được TST dẫn lại, khoảng 100 dân thường tại Nga đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công bằng UAV trong vòng một tháng. Tính từ đầu năm, con số này được cho là không dưới 300 người. Những số liệu này chưa được bài viết đối chiếu với nguồn độc lập.
Quân đội các nước NATO Trong một cuộc tập trận. Ảnh: NATO
Ông Putin nhận thông điệp khẩn
Các vụ tấn công liên tiếp làm dấy lên tranh luận trong dư luận Nga về cách Moscow phản ứng trước nguy cơ an ninh ngày càng gia tăng.
Bộ Ngoại giao Nga lên án vụ tấn công tại Yenakiyevo và cuộc tập kích nhằm vào St. Petersburg. Trong khi đó, lực lượng hàng không vũ trụ Nga thông báo đã thực hiện một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào các cơ sở thuộc ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine.
Theo thông tin được TST dẫn lại, Nga sử dụng 73 tên lửa và gần 700 UAV, đánh trúng các cơ sở sản xuất tên lửa hành trình.
Tuy nhiên, một số nhà bình luận Nga cho rằng những đòn đáp trả này vẫn chưa đủ mạnh hoặc được tiến hành quá muộn. Theo quan điểm của họ, các nhà máy có thể được xây dựng lại, trong khi sinh mạng của những người thiệt mạng trong các cuộc tập kích không thể lấy lại.
Ông Alexey Zhivov, một tình nguyện viên quân sự kiêm nhà phân tích chính trị, viết với giọng mỉa mai:
Bộ Ngoại giao Nga kiên quyết lên án vụ tấn công tại Yenakiyevo và cuộc tập kích St. Petersburg. Cứng rắn. Nhanh chóng. Dứt khoát. Không còn bất kỳ sự thỏa hiệp nào với những kẻ khủng bố. Chỉ còn lên án, phản đối và căm phẫn.
Trong lúc tranh luận về biện pháp đáp trả còn tiếp diễn, một động thái chính trị khác cũng thu hút sự chú ý: ông Zelensky công khai gửi thư ngỏ tới Tổng thống Putin.
Theo TST, bức thư được viết với giọng điệu giàu cảm xúc, khác với cách diễn đạt thận trọng thường thấy trong các văn bản ngoại giao. Nội dung chứa những đánh giá gay gắt nhằm vào Nga, đồng thời đề cập khả năng xảy ra những thay đổi chính trị trong tương lai.
Các đề xuất cụ thể được đặt ở cuối bức thư. Ukraine tuyên bố sẵn sàng xem xét trao đổi tù binh theo nguyên tắc "tất cả đổi tất cả", đưa dân thường trở về và tiến hành đàm phán trực tiếp với sự tham gia của Mỹ và Liên minh châu Âu trong vai trò bảo đảm an ninh.
Bức thư cũng đề xuất đóng băng tuyến giao tranh và tổ chức một cuộc gặp trực tiếp giữa ông Zelensky và Tổng thống Putin tại một quốc gia thứ ba.
Thời điểm công bố thư ngỏ được cho là không ngẫu nhiên. Theo một số nhà quan sát được TST dẫn lại, bức thư xuất hiện trùng thời điểm Tổng thống Putin tổ chức cuộc họp báo lớn dành cho các nhà báo quốc tế trong khuôn khổ SPIEF.
Một số bình luận cho rằng Kiev chủ động lựa chọn hình thức thư ngỏ dài và giàu cảm xúc nhằm thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế, qua đó làm giảm mức độ quan tâm đối với bài phát biểu của nhà lãnh đạo Nga.
Bộ Ngoại giao Ukraine dự kiến chuyển thư ngỏ tới Tổng thống Putin thông qua các kênh ngoại giao.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Tổng thống Putin chưa đọc bức thư nhưng sẽ được báo cáo về nội dung. Ông Peskov cũng tuyên bố rằng nếu ông Zelensky muốn đàm phán, nhà lãnh đạo Ukraine có thể tới Moscow.
Ông Putin nói thẳng khả năng Nga tấn công NATO
Đáng lưu ý, bức thư ngỏ của ông Zelensky được công bố trong bối cảnh Kiev tiếp tục nhận được sự hậu thuẫn lớn từ các nước NATO. Vì vậy, bên cạnh những diễn biến trực tiếp trên chiến trường Ukraine, nguy cơ đối đầu giữa Nga và liên minh quân sự phương Tây cũng trở thành chủ đề được đặc biệt quan tâm.
Tại cuộc gặp với lãnh đạo các hãng thông tấn quốc tế trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg, Tổng thống Putin đã được hỏi về những tuyên bố cho rằng Moscow có thể tấn công các quốc gia NATO.
Nhà lãnh đạo Nga gọi những nhận định này là hành động khiêu khích, đồng thời đưa ra câu trả lời ngắn gọn: "Để làm gì?"
Theo Tổng thống Putin, Nga không có lý do và cũng không có lợi ích nào để tiến hành hành động gây hấn nhằm vào NATO.
Ông Putin đồng thời nhắc lại những nguyên nhân mà Moscow cho là đã dẫn tới tình trạng đối đầu hiện nay. Theo nhà lãnh đạo Nga, NATO từng đưa ra cam kết không mở rộng về phía đông, nhưng cam kết này sau đó không được thực hiện.
Bắt đầu từ năm 1991, người ta đã nói rằng: "NATO sẽ không tiến thêm một bước nào về phía đông". Tất cả các vị đều biết rõ điều này.
Tổng thống Putin cũng cho rằng Moscow buộc phải hỗ trợ người dân tại những vùng lãnh thổ không công nhận sự thay đổi chính quyền tại Ukraine năm 2014, đồng thời phản đối việc các khu vực này bị lôi kéo vào NATO.
